Jest to system, w którym przy sprzedaży wybranych napojów w opakowaniach pobierana jest kaucja, która jest następnie zwracana użytkownikowi końcowemu w momencie zwrotu opróżnionego opakowania po napoju.
Ideą systemu kaucyjnego jest zachęcanie konsumentów do prawidłowego postępowania z opakowaniami po napojach. Jego celem jest realizacja wyznaczonych przez Unię Europejską nowych wymogów prawnych w zakresie gospodarki odpadami opakowaniowymi po napojach.
Zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu napoje w opakowaniach są zobowiązani do finansowania systemu kaucyjnego.
Z kolei jednostki handlu zostały zobligowane do pobierania i zwracania kaucji oraz odbierania od konsumentów opróżnionych opakowań. Za budowę, uruchomienie i bieżące prowadzenie systemu kaucyjnego odpowiedzialny jest natomiast podmiot reprezentujący, zwany również operatorem.
Zgodnie z Ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity w Dz.U. 2025 poz. 870), system kaucyjny obejmuje trzy rodzaje opakowań na napoje:
o pojemności do 1 litra.
jednorazowego użytku na napoje o pojemności do 3 litrów. Razem z etykietą, plastikowymi zakrętkami i wieczkami.
wielokrotnego użytku
o pojemności do 1,5 litra.
Wysokość kaucji została określona w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym (Dz.U. 2024 poz. 1046) i wynosi:
za butelki z tworzyw
sztucznych i puszki metalowe
za butelki szklane
wielokrotnego użytku
oznakowanie stosowane na
butelkach z tworzyw sztucznych
i puszkach metalowych
oznakowanie stosowane na butelkach szklanych wielokrotnego użytku
Przepisy wyznaczają również miejsca odbioru pustych opakowań – są to jednostki handlu o powierzchni sprzedaży powyżej 200 mkw. Mniejsze sklepy mogą przystąpić do systemu dobrowolnie, chyba że sprzedają napoje w butelkach szklanych zwrotnych. Dzięki tym uregulowaniom sieć punktów zbiórki będzie gęsta i dogodna dla klientów. Ale to jeszcze nie wszystkie korzyści dla konsumentów – polski system kaucyjny jest bezparagonowy – to ważna informacja, ponieważ zużyte opakowania można zwracać w każdym punkcie odbioru i nie trzeba przy tym okazać dowodu zakupu.
W nowoczesnych gospodarkach odpady traktowane są jak surowce, które można ponownie wykorzystać – oszczędzając tym samym pieniądze, zasoby i środowisko. Wiedzą o tym obywatele kilkunastu krajów europejskich, gdzie system kaucyjny już działa, a Polska od 1 października 2025 roku dołączyła do tej grupy liderów. W naszym kraju każdego roku na rynek trafia kilkanaście miliardów sztuk opakowań po napojach.
Rozwijany od lat w Polsce system selektywnej zbiórki odpadów komunalnych nie wystarcza do realizacji unijnych celów w zakresie gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Sposobem na zwiększenie efektywności systemu zbiórki zużytych opakowań po napojach jest system kaucyjny, o czym świadczą doświadczenia krajów, gdzie rozwiązania depozytowe funkcjonują już od lat.
Do końca 2024 r. w Europie system kaucyjny działał w 16 krajach. Mieszka w nich ok. 180 mln obywateli. Wraz z Polską od 1 października 2025 r. będzie to już ponad 210 mln.
– wynika z badań instytutu badawczego ARC Rynek i Opinia.
– oznacza to, że na rynku może działać kilku operatorów zbierających kaucjonowane odpady opakowaniowe. Każdy podmiot wprowadzający opakowania może utworzyć własnego operatora.
odpowiednio duża liczba
punktów odbioru
butelki lub puszki można
zwrócić bez paragonu
proste zasady zwrotu
Wszystko po to, by zachęcić konsumentów do oddawania kaucjonowanych opakowań.
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity w Dz.U. 2025 poz. 870)
OK Operator Kaucyjny SA
ul. Kokotek 33
41-700 Ruda Śląska, POLSKA
Sąd Rejonowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego
KRS 0001102670 | NIP 6412566866 | REGON 528472233 | BDO 000653216
Kapitał zakładowy: 5000000,00 zł
Wszelkie prawa zastrzeżone © Operator Kaucyjny S.A.